ΚΕΙΜΕΝΟ: Σοφοκλέους, Αντιγόνη στ. 21-40

Ἀντιγόνη

οὐ γὰρ τάφου νῷν τὼ κασιγνήτω Κρέων

τὸν μὲν προτίσας, τὸν δ᾽ ἀτιμάσας ἔχει;

Ἐτεοκλέα μέν, ὡς λέγουσι, σὺν δίκης

χρήσει δικαίᾳ καὶ νόμου κατὰ χθονὸς

ἔκρυψε τοῖς ἔνερθεν ἔντιμον νεκροῖς·                     25

τὸν δ᾽ ἀθλίως θανόντα Πολυνείκους νέκυν

ἀστοῖσί φασιν ἐκκεκηρῦχθαι τὸ μὴ

τάφῳ καλύψαι μηδὲ κωκῦσαί τινα,

ἐᾶν δ᾽ ἄκλαυτον, ἄταφον, οἰωνοῖς γλυκὺν

θησαυρὸν εἰσορῶσι πρὸς χάριν βορᾶς.                  30

τοιαῦτά φασι τὸν ἀγαθὸν Κρέοντα σοὶ

κἀμοί, λέγω γὰρ κἀμέ, κηρύξαντ᾽ ἔχειν,

καὶ δεῦρο νεῖσθαι ταῦτα τοῖσι μὴ εἰδόσιν

σαφῆ προκηρύξοντα, καὶ τὸ πρᾶγμ᾽ ἄγειν

οὐχ ὡς παρ᾽ οὐδέν, ἀλλ᾽ ὃς ἂν τούτων τι δρᾷ,        35

φόνον προκεῖσθαι δημόλευστον ἐν πόλει.

οὕτως ἔχει σοι ταῦτα, καὶ δείξεις τάχα

εἴτ᾽ εὐγενὴς πέφυκας εἴτ᾽ ἐσθλῶν κακή.

Ἰσμήνη

τί δ᾽, ὦ ταλαῖφρον, εἰ τάδ᾽ ἐν τούτοις, ἐγὼ

λύουσ᾽ ἂν ἢ ἅπτουσα προσθείμην πλέον;             40

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Α. Να μεταφράσετε το απόσπασμα «τοιαῦτά φασι ... προσθείμην πλέον».

                                                                                               Μονάδες 30

Β. Να γράψετε τις απαντήσεις των παρακάτω ερωτήσεων:

1. Ποιος ήταν ο λόγος που η Αντιγόνη ζήτησε να δει την Ισμήνη έξω από τις αύλειες πύλες;  

Μονάδες 10

2. Από το κείμενο που σας δόθηκε μπορείτε να διαγράψετε ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας της Αντιγόνης;

Μονάδες 10

3. Στο παρακάτω μεταφρασμένο απόσπασμα από την πάροδο να αναφέρετε τα συναισθήματα του Χορού και να εξηγήσετε την αιτία της εκδήλωσής τους.  

Ω! Ηλιαχτίδα, τ' ομορφότατο                                    100

που φάνηκε παρά ποτέ το φως

στη Θήβα την επτάπυλη,

φώτισες πια, της μέρας

της χρυσής ματόκλαδο,

ήρθες απ' τις πηγές της Δίρκης πέρα

και τον πολεμιστή με την ασπίδα τη λευκή

τον έβαλες στο δρόμο της φυγής

με πιο γοργό, σφιχτό το χαλινάρι τώρα.

................................................................

Τώρα πια η Νίκη μας ήρθε μεγαλόχαρη,

αντίδωρο στη Θήβα που αρματώθηκε

και στο νωπό τον πόλεμο ρίξαμε λησμονιά.             150

Στους ναούς των θεών να χυθούμε

κι ίσαμε το ξημέρωμα να στήσουμε χορό,

και πρώτος πρώτος το χορό να σέρνει

ο Βάκχος, που σειέται και λυγιέσαι, Θήβα.

Μονάδες 10

4. Να αναφέρετε τα κατά ποιον μέρη της τραγωδίας και να δώσετε πληροφορίες τι ήταν το καθένα.

Μονάδες 10

5. Να γράψετε ένα ομόρριζο (απλό ή σύνθετο, της αρχαίας ή της νέας ελληνικής γλώσσας) για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

εἰσορῶσι, σαφῆ, πρᾶγμ᾽, τάχα, ἅπτουσα

Μονάδες 10

6. α. Να μεταφέρετε στο τετράδιό σας τους παρακάτω πίνακες, στα κενά των οποίων θα συμπληρώσετε τους τύπους που ζητούνται (η αντωνυμία να γραφεί στον ίδιο αριθμό και γένος που βρίσκεται ο τύπος)

Μονάδες 2,5

6. β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται.

πρᾶγμ᾽: δοτική του πληθυντικού αριθμού

φόνον: δοτική του ίδιου αριθμού

εὐγενὴς: γενική ενικού του ίδιου γένους

ἐσθλῶν: δοτική του ίδιου αριθμού και γένους

ταλαῖφρον: δοτική του ίδιου αριθμού και γένους

Μονάδες 2,5

6. γ. εἰδόσιν: Να γράψετε την οριστική του ίδιου χρόνου.

δρᾷ: Να γράψετε το β΄ ενικό πρόσωπο σε όλες τις εγκλίσεις, στον ίδιο χρόνο και την ίδια φωνή.

Μονάδες 5

7. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

πρὸς ἀμπλακημάτων, ἀράξας, ἀρτάναισι, κάκιστ᾽, τυράννων

Μονάδες 10

Κούζας Ιωάννης