1. ΚΕΙΜΕΝΟ:
Γιατί οι νέοι πεθαίνουν σε τροχαία
Κάθε χρόνο στην Ελλάδα σε πάνω από 22.000 ατυχήματα, 32.000 άτομα τραυματίζονται, ενώ πάνω από 2.000 νέοι - κυρίως - σκοτώνονται σε τροχαία δυστυχήματα, που αντί να μειωθούν, όπως στις άλλες χώρες της Ευρώπης, αυξάνονται κατά 35% περίπου κάθε χρόνο. Και το τραγικότερο, τα θανατηφόρα τροχαία αυξάνονται κατά 65%. Είναι πλέον τέτοια η σφοδρότητα με την οποία νεαρά άτομα αφήνουν την τελευταία τους πνοή στο δρόμο, που τους αριθμούς αυτούς δεν θα δικαιολογούσε ούτε η πιο φοβερή επιδημία. Το τροχαίο αποτελεί πλέον έναν αρνητικό μύθο, που όπως όλοι οι μακρόβιοι μύθοι (και τα τροχαία είναι μακρόβια στη χώρα μας) έχει μια πολύ συγκεκριμένη εικόνα – πλασματική. Ή μάλλον, μια εικόνα με μερικά αληθινά χαρακτηριστικά και κάποια άλλα εντελώς διαστρεβλωμένα. Σήμερα, το «τροχαίο» τείνει να ταυτίζεται με τα μεταμεσονύχτια ατυχήματα του Σαββατόβραδου στις περιοχές των αστικών κέντρων που λειτουργούν νυχτερινά κέντρα, όπως για παράδειγμα η παραλιακή. Οδηγός, κάποιος μεθυσμένος νεαρός άντρας.
Αν εξαιρέσουμε το στοιχείο του αλκοόλ, μια πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα που πραγματοποίησε μέσα στο 1997 η Σχολή Υγείας και Πρόνοιας του Τεχνολογικού Εκπαιδευτικού Ινστιτούτου Αθηνών για τον τρόπο ζωής των νέων και τα οδικά τροχαία ατυχήματα, έρχεται να ανατρέψει εντελώς αυτή την εικόνα. Όχι, λέει η έρευνα, δεν σκοτώνονται κυρίως οι νέοι που πάνε να διασκεδάσουν το Σαββατόβραδο σε ένα μπαρ ή σε μια ντίσκο. Δεν σκοτώνονται αυτοί που βγαίνουν το βράδυ για να πάνε σε ένα σινεμά ή σε μία ταβέρνα, κι ας γυρίσουν σπίτι τους τα ξημερώματα. Σκοτώνονται αυτοί που έχουν ως τρόπο ζωής και αυτοσκοπό τη μέθη, όχι τη διασκέδαση. Σκοτώνονται αυτοί που επιδιώκουν να «φτιαχτούν» με οινοπνευματώδη ή άλλες ουσίες.
Πράγματι, περισσότεροι από τους μισούς νεκρούς σε τροχαία προέρχονται από δυστυχήματα που προκαλούν οδηγοί υπό την επήρεια αλκοόλ. Ένα σημαντικό ποσοστό μεθυσμένων οδηγών αναλογεί στο σύνολο των οδικών ατυχημάτων. Και το σημαντικότερο ενώ η σχετική νομοθεσία έγινε σκληρότερη, ενώ εντάθηκαν τα αλκοτέστ στους δρόμους και οι κατασχέσεις των αυτοκινήτων καλά κρατούν, βλέπουμε ότι τα ατυχήματα υπό την επήρεια αλκοόλ δεν μειώθηκαν, αντίθετα αυξάνονται. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΚΑΒ, από έλεγχους αλκοόλης στο αίμα οδηγών που είχαν ατύχημα κατά τους μήνες Σεπτέμβριο, Οκτώβριο και Νοέμβριο 1997, παρατηρείται μια αύξηση κατά 113% στο ποσοστό των οδηγών με επίπεδα άνω του 0,5 και μια αύξηση 162% στο ποσοστό των κατασχέσεων – που σημαίνει ότι το τρις πάθημα δεν έγινε μάθημα.
Παγκόσμια, η κύρια αιτία των τροχαίων ατυχημάτων είναι το ανθρώπινο λάθος σε ποσοστό 90%, έναντι του περιβάλλοντος και του οχήματος. Στην Ελλάδα, όταν γίνεται λόγος για τροχαία, υπάρχει συνήθως αναφορά στο περιβάλλον ή στο όχημα (ως ένα βαθμό με πολλά επικίνδυνα σημεία που δεν διορθώνονται εγκαίρως, η σήμανση, ιδιαίτερα σε θέσεις όπου εκτελούνται έργα είναι ελλιπής έως ανύπαρκτη, οι διαχωριστικές νησίδες απουσιάζουν, το σύστημα εκπαίδευσης των οδηγών νοσεί, τα διπλώματα οδήγησης χορηγούνται κατά κύριο λόγο με τη μέθοδο της εξαγοράς των υπαλλήλων, τα οχήματα είναι παλιά με ό,τι αυτό συνεπάγεται). Ακόμη και όταν γίνεται αναφορά στον ανθρώπινο παράγοντα (υπερβολική ταχύτητα, χρήση αλκοόλ, ζώνες ασφαλείας, κ.λπ.) σπάνια τίθενται ερωτήματα όπως «γιατί να οδηγεί κανείς γρήγορα ή υπό την επήρεια αλκοόλ;»
Το βάρος της συγκεκριμένης έρευνας στράφηκε ακριβώς στη μελέτη της ανθρώπινης συμπεριφοράς και των παραγόντων που τη διαμορφώνουν ώστε αυτή να ευθύνεται σε τόσο υψηλά ποσοστά για τα τροχαία (τέσσερα στα έξι ατυχήματα). Από τα στατιστικά στοιχεία ως ηλικιακή ομάδα με τα συχνότερα ατυχήματα προβάλλει εκείνη των 18 έως 24 ετών. Έτσι, ειδικά εκπαιδευόμενοι ερευνητές του ΤΕΙ Αθηνών διεξήγαγαν στην περιοχή της Αθήνας το Μάρτιο και τον Απρίλιο του 1997, προσωπικές συνεντεύξεις σε 241 νέους οδηγούς ηλικίας 18 έως 24 ετών.
(Από τον Τύπο)
2. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ
Α. Να αποδώσετε συνοπτικά το περιεχόμενο του κειμένου με μία περίληψη 100 λέξεων.
(Μονάδες 20)
Β. 1. Ποιες είναι οι κύριες αιτίες των τροχαίων δυστυχημάτων στους νέους, σύμφωνα με το κείμενο;
(Μονάδες 10)
Β. 2. Να εντοπίσετε τα δομικά μέρη της πρώτης παραγράφου του κειμένου.
(Μονάδες 5)
Γ. 1. Να γράψετε από ένα συνώνυμο για τις παρακάτω λέξεις:
διασκεδάσουν, επιδιώκουν, εκτελούνται, νοσεί, ευθύνεται.
( Μονάδες 10)
Γ. 2. Να εντοπίσετε στο κείμενο δύο εκφράσεις με μεταφορική σημασία.
( Μονάδες 5 )
3. ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΛΟΓΟΥ
Δ. Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της εποχής μας είναι η αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων. Σ’ ένα άρθρο που θα συντάξετε για την εφημερίδα του σχολείου σας να αναφερθείτε στις αιτίες της αύξησης αυτής και να προτείνετε τρόπους για τη μείωση των τροχαίων ατυχημάτων (350 - 400 λέξεις).
( Μονάδες 50)
Σπυροπούλου Μαρία, Φιλόλογος