ΚΕΙΜΕΝΟ: Σοφοκλέους, Αντιγόνη στ. 280-294

Κρέων

παῦσαι, πρὶν ὀργῆς καὶ ᾽μὲ μεστῶσαι λέγων, 280

μὴ ᾽φευρεθῇς ἄνους τε καὶ γέρων ἅμα.

λέγεις γὰρ οὐκ ἀνεκτὰ δαίμονας λέγων

πρόνοιαν ἴσχειν τοῦδε τοῦ νεκροῦ πέρι.

πότερον ὑπερτιμῶντες ὡς εὐεργέτην

ἔκρυπτον αὐτόν, ὅστις ἀμφικίονας                   285

ναοὺς πυρώσων ἦλθε κἀναθήματα

καὶ γῆν ἐκείνων καὶ νόμους διασκεδῶν;

ἢ τοὺς κακοὺς τιμῶντας εἰσορᾷς θεούς;

οὔκ ἔστιν. ἀλλὰ ταῦτα καὶ πάλαι πόλεως

ἄνδρες μόλις φέροντες ἐῤῥόθουν ἐμοί,           290

κρυφῇ κάρα σείοντες, οὐδ᾽ ὑπὸ ζυγῷ

λόφον δικαίως εἶχον, ὡς στέργειν ἐμέ.

ἐκ τῶνδε τούτους ἐξεπίσταμαι καλῶς

παρηγμένους μισθοῖσιν εἰργάσθαι τάδε.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

 Α. Να μεταφράσετε στο τετράδιό σας το απόσπασμα του κειμένου: «λέγεις γὰρ οὐκ ἀνεκτὰ ... ὡς στέργειν ἐμέ».

                                                                                                Μονάδες 30

Β. 1. α. Ποιες υποθέσεις κάνει ο Κρέοντας σχετικά με το δράστη της ταφής και τα κίνητρά του;

Μονάδες 10

Β. 1. β. Ποια είναι η ψυχική κατάσταση του Κρέοντα, μετά την αγγελία του φύλακα, και σε ποια σημεία του κειμένου φαίνεται;

Μονάδες 10

Β. 2. Με βάση το μεταφρασμένο κείμενο, που ακολουθεί, να εξηγήσετε α) γιατί ο φύλακας δεν αναζητεί την αιτία της ταφής και β) η παραδοχή του χορού ότι η ταφή είναι έργο κάποιου θεού τι υποδηλώνει σε σχέση με την απαγόρευση που επέβαλε ο Κρέοντας;

ΦΥ. Δεν ξέρω. Δεν είχε ο τόπος λάκκο από τσαπί

ουδέ σωρό από φτυάρι· χώμα χέρσο,                                250

σκληρό σαν πέτρα και πουθενά ροδιές

από αμάξι· ο δράστης άφαντος.

Μόλις μας το 'δειξε της μέρας ο σκοπός

ο πρώτος, μας φάνηκε παράξενο μυστήριο.

Ο πεθαμένος άφαντος, όχι θαμμένος,

σκόνη τον σκέπαζε λεπτή, για να ξορκίσει το κακό.

Χνάρι θεριού, σκυλιού, κανένα

που να 'ρθε και τον σπάραξε δε φαίνονταν.

Βαρύ βρισίδι ξέσπασε· ο ένας στον άλλο

το 'ριχνε και θα 'πεφτε και ξύλο στα στερνά·

κανείς δε βρίσκονταν να μπει στη μέση.                          260

Ο ένας τον άλλο έπαιρνε για φταίχτη,

όμως κανένας τσακωτός· γλίστραγε πως δεν ήξερε.

Ήμαστε πρόθυμοι και σίδερο να πιάσουμε καυτό,

να μπούμε στη φωτιά μπουσουλητά, να ορκιστούμε

πως δεν το κάναμε, ούτε που ξέραμε να το 'βαλε

κανείς στο νου του ούτε κι αν το 'κανε ποτές.

Τέλος, όσο κι αν ψάχναμε, δε βρίσκαμε λογαριασμό.

Ξέρω 'γω ποιος, κάτι λέει και μας έσπρωξε στη γη

να σκύψουμε κεφάλι φοβισμένοι· αντίρρηση                   270

δεν είχαμε και πως να βρούμε το σωστό δεν ξέραμε.

Έλεγε λοιπόν να καταγγείλουμε σε σένα

την περίπτωση, κι ότι δεν έπρεπε κρυφή να μείνει.

Ο λόγος τούτος κέρδισε, και μένα τον κακότυχο

ο κλήρος καταδίκασε να φέρω το καλό μαντάτο·

ήρθα με το στανιό, με το στανιό με δέχονται, το ξέρω.

Ποιος καλοδέχεται κακό μαντατοφόρο;

ΧΟ. Βασιλιά, ώρα πολλή γυρίζει στο μυαλό μου

μήπως είναι θεόσταλτο το πράγμα τούτο 'δω.

Μονάδες 10

Β. 3. α. Ποια ήταν η συμβολή του Θέσπη στη διαμόρφωση του δράματος;

Β. 3. β. Ποια είναι τα σωζόμενα έργα του Σοφοκλή; (να αναφερθούν ονομαστικά).  

Μονάδες 10

Β. 4. μεστῶσαι, δαίμονας, ἄνους, πυρώσων, μισθοῖσιν: Να γράψετε στα νέα ελληνικά από ένα συνώνυμο των παραπάνω λέξεων.

Μονάδες 10

Β. 5. α. Να συμπληρώσετε του ζητούμενους τύπους (οι αντωνυμίες να γραφούν στον αριθμό που η καθεμία βρίσκεται).

 Β. 5. β. λέγων, φέροντες: Να γράψετε το β΄ πρόσωπο του ενικού και πληθυντικού αριθμού της οριστικής, ευκτικής και προστακτικής του αορίστου β΄, της ίδιας φωνής και για τα δύο ρήματα.

Μονάδες 10

Β. 6. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις του κειμένου:

λέγων, δαίμονας, ἴσχειν, ἀμφικίονας, ἐκείνων.

Μονάδες 10

Κούζας Ιωάννης