ΟΜΑΔΑ Α΄
ΘΕΜΑ Α1
α. Να δώσετε το περιεχόμενο των ακόλουθων ιστορικών όρων:
- Αρχή της Δεδηλωμένης
- Στρατιωτικός Σύνδεσμος
- Φροντιστήριο της Τραπεζούντας
Μονάδες 15
β. Να προσδιορίσετε αν το περιεχόμενο των ακόλουθων προτάσεων είναι σωστό ή όχι, γράφοντας στο τετράδιο σας την ένδειξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση.
1. Η Συνθήκη της Λοζάνης (1923) με τη συμφωνία για ανταλλαγή των πληθυσμών διέφερε από προηγούμενες, γιατί για πρώτη φορά καθιέρωνε την προαιρετική μαζική μετακίνηση πληθυσμών
2. Ο πρίγκιπας Παύλος ανέλαβε τα καθήκοντά του ως ύπατος αρμοστής της Κρήτης στις 9 Δεκεμβρίου 1898
3. Το Σύνταγμα της Κρητική Πολιτείας ήταν υπερβολικά συντηρητικό και παραχωρούσε στον Ύπατο Αρμοστή υπερεξουσίες
4. Η επανάσταση του Θερίσου κατά του Ηγεμόνα της Κρήτης ξέσπασε το Μάρτιο του 1906
5. Ο Ελ. Βενιζέλος το 1910 έθεσε πολιτειακό ζήτημα και υποστήριξε την ψήφιση νέου συντάγματος
Μονάδες 10
ΘΕΜΑ Α2
α. Ποιο πολίτευμα ορίστηκε με το Σύνταγμα του 1864 και ποιες αρχές κατοχυρώθηκαν;
Μονάδες 10
β. Για ποιο λόγο προέκυψε διάσταση απόψεων μεταξύ του πρίγκιπα Γεωργίου και του Βενιζέλου (αρχές 20ου αι.) και πού οδήγησε;
Μονάδες 15
ΟΜΑΔΑ Β΄
ΘΕΜΑ Β1
Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που ακολουθούν και αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις, να απαντήσετε στο ερώτημα:
Ποιες απόψεις διατυπώθηκαν από τον βασιλιά και τον πρωθυπουργό της Ελλάδας ως προς τη σκοπιμότητα ή μη της συμμετοχής της χώρας στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο; Πού στήριζε η κάθε πλευρά τη θέση της;
Μονάδες 25
Ο Ελευθέριος Βενιζέλος υποστηρίζει τη συμμαχία της Ελλάδας με την Αντάντ.
«Μέχρι σήμερον η πολιτική ημών συνίστατο εις διατήρησιν της ουδετερότητος [...]. Αλλ’ ήδη καλούμεθα να μετάσχωμεν του πολέμου όχι πλέον προς εκτέλεσιν ηθικών απλώς υποχρεώσεων, αλλ’ επ’ ανταλλάγμασι, τα οποία πραγματοποιούμενα θα δημιουργήσωσι μίαν Ελλάδα μεγάλην και ισχυράν, τοιαύτην οποίαν ουδ’ οι μάλλον αισιόδοξοι ηδύναντο να φαντασθώσι καν προ ολίγων ακόμη ετών. [...]».
Ε. Βενιζέλος, Υπόμνημα προς τον βασιλιά Κωνσταντίνο, 11 Ιανουαρίου 1915.
O Kωνσταντίνος πιστεύει στη νίκη των Γερμανών
«[...] Κατά τον Κωνσταντίνον ο πόλεμος στρατιωτικώς είχε πλέον κριθή. Η γερμανική νίκη ήτο πλέον ασφαλής. Δεν επετρέπετο πλέον αντίθετη γνώμη».
Κ. Ζαβιτζιάνου, Αναμνήσεις εκ της διαφωνίας Κωνσταντίνου – Βενιζέλου.
ΘΕΜΑ Β2
Αντλώντας στοιχεία από τα κείμενα που ακολουθούν και αξιοποιώντας τις ιστορικές σας γνώσεις, να απαντήσετε στο ερώτημα:
Ποια αίτια προκάλεσαν την εκδήλωση του Στρατιωτικού Κινήματος στο Γουδί τον Αύγουστο του 1909;
Μονάδες 25
«Η νύχτα της 14ης προς 15η Αυγούστου του 1909 για τη μικρή Αθήνα των 80.000 κατοίκων ήταν ξεχωριστή. Από νωρίς κυκλοφορούσε η φήμη πως η εκδήλωση στρατιωτικού κινήματος ήταν ζήτημα ωρών κι όντως τα πράγματα δεν είχαν διαφορετικά. Εκείνη τη νύχτα, λοιπόν, άμαξες και στρατιωτικά ιππήλατα οχήματα κουβαλούσαν ασταμάτητα αξιωματικούς και στρατιώτες στο Γουδί, στο χώρο δηλαδή που τότε βρίσκονταν οι εγκαταστάσεις της φρουράς των Αθηνών. Με την ανατολή του ηλίου στο πεδίο ασκήσεων του στρατοπέδου βρίσκονταν συγκεντρωμένοι 449 αξιωματικοί, 2.546 στρατιώτες και ναύτες και 67 χωροφύλακες, όλοι οπλισμένοι, διαθέτοντας επιπλέον και 22 πυροβόλα. Οι συγκεντρωμένες στρατιωτικές δυνάμεις διακήρυξαν την αντίθεσή τους προς την κυβέρνηση της χώρας εκφράζοντας ταυτόχρονα την υποστήριξή τους προς το πρόγραμμα του «Στρατιωτικού Συνδέσμου», στις εντολές του οποίου υπάκουαν. Τα αίτια που προκάλεσαν το στρατιωτικό κίνημα, όπως τα περιέγραψε αργότερα στα απομνημονεύματά του ο αρχηγός του «Στρατιωτικού Συνδέσμου» Ν. Ζορμπάς ήταν: «Η Βουλευτοκρατία και η συναλλαγή, η οικονομική δυσπραγία ένεκα της πλημμελούς φορολογίας, επιβαρυνούσης ιδίως τας λαϊκάς τάξεις, η κακή απονομή της δικαιοσύνης και η έλλειψις δημοσίας ασφαλείας, ο ατυχής πόλεμος του 1897, το Κρητικόν ζήτημα και το απαράσκευον του κράτους προς οιανδήποτε πολεμικήν δράσιν.
Την ίδια ημέρα, στις 15 Αυγούστου, δημοσιεύτηκε στον Τύπο και το πρόγραμμα των κινηματιών».
Γιώργος Πετρόπουλος (Ένθετη έκδοση της εφημερίδας «Ριζοσπάστης», Κυριακή 12 Αυγούστου 2001)
Μπάρκογλου Γεωργία, Φιλόλογος