ΚΕΙΜΕΝΟ: Ξενοφών, Ιέρων, 5, 1-2

Ο τύραννος των Συρακουσών Ιέρων αναφέρει στον ποιητή Σιμωνίδη τον Κείο τα μειονεκτήματα που έχει σε σχέση με τους άλλους, απλούς πολίτες.

χαλεπὸν δ᾽ ἐρῶ σοι καὶ ἄλλο πάθημα, ὦ Σιμωνίδη, τῶν τυράννων. γιγνώσκουσι μὲν γὰρ οὐδὲν ἧττον τῶν ἰδιωτῶν τοὺς ἀλκίμους τε καὶ σοφοὺς καὶ δικαίους. τούτους δ᾽ ἀντὶ τοῦ ἄγασθαι φοβοῦνται, τοὺς μὲν ἀνδρείους, μή τι τολμήσωσι τῆς ἐλευθερίας ἕνεκεν, τοὺς δὲ σοφούς, μή τι μηχανήσωνται, τοὺς δὲ δικαίους, μὴ ἐπιθυμήσῃ τὸ πλῆθος ὑπ᾽ αὐτῶν προστατεῖσθαι. ὅταν δὲ τοὺς τοιούτους διὰ τὸν φόβον ὑπεξαιρῶνται, τίνες ἄλλοι αὐτοῖς καταλείπονται χρῆσθαι ἀλλ᾽ ἢ οἱ ἄδικοί τε καὶ ἀκρατεῖς καὶ ἀνδραποδώδεις; οἱ μὲν ἄδικοι πιστευόμενοι, διότι φοβοῦνται ὥσπερ οἱ τύραννοι τὰς πόλεις μήποτε ἐλεύθεραι γενόμεναι ἐγκρατεῖς αὐτῶν γένωνται, οἱ δ᾽ ἀκρατεῖς τῆς εἰς τὸ παρὸν ἐξουσίας ἕνεκα, οἱ δ᾽ ἀνδραποδώδεις, διότι οὐδ᾽ αὐτοὶ ἀξιοῦσιν ἐλεύθεροι εἶναι. χαλεπὸν οὖν καὶ τοῦτο τὸ πάθημα ἔμοιγε δοκεῖ εἶναι, τὸ ἄλλους μὲν ἡγεῖσθαι ἀγαθοὺς ἄνδρας, ἄλλοις δὲ χρῆσθαι ἀναγκάζεσθαι.

--------------------------------------------------------

χαλεπὸς: δυσάρεστος

οὐδὲν ἧττον: καθόλου λιγότερο, περισσότερο

ἄλκιμος, -ον: γενναίος

ἄγασθαι: θαυμάζω

προστατοῦμαι: κυβερνιέμαι

ὑπεξαιροῦμαι: αφαιρώ κρυφά, εξαφανίζω

ἀνδραποδώδης, -ες: δουλοπρεπής

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «χαλεπὸν δ᾽ ἐρῶ ... προστατεῖσθαι».

Μονάδες 10

Γ2. Ποια είναι η συνέπεια για μια πόλη, όταν ο τύραννός της εξαφανίσει τους ανδρείους, τους σοφούς και τους δίκαιους;

Μονάδες 10

Γ3. α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται:

ἧττον: τους άλλους βαθμούς του επιρρήματος

τίνες: τη γενική πληθυντικού αριθμού του ιδίου γένους

ἀκρατεῖς: τη δοτική πληθυντικού αριθμού στο ουδέτερο γένος

παρὸν: τη δοτική ενικού αριθμού στο αρσενικό γένος

τοῦτο: την ονομαστική πληθυντικού αριθμού στο θηλυκό γένος

Μονάδες 5

Γ3. β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται:

γιγνώσκουσι: το γ΄ ενικό πρόσωπο του αορίστου β΄

φοβοῦνται: το β΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού της ίδιας φωνής

τολμήσωσι: Το α΄ πληθυντικό πρόσωπο του παρατατικού της ίδιας φωνής

ἀξιοῦσιν: το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής ενεστώτα την ίδια φωνή

εἶναι: το β΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού

Μονάδες 5

Γ4. α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις ή φράσεις:

σοι, τῶν τυράννων, ἐλευθερίας ἕνεκεν, γενόμεναι, εἶναι (δοκεῖ).

Μονάδες 5

Γ4. β. «μὴ ἐπιθυμήσῃ τὸ πλῆθος ὑπ᾽ αὐτῶν προστατεῖσθαι»

«διότι οὐδ᾽ αὐτοὶ ἀξιοῦσιν ἐλεύθεροι εἶναι»

Να αναγνωρίσετε τις παραπάνω προτάσεις και να εξηγήσετε πώς εισάγονται και πώς εκφέρονται.

Μονάδες 5