ΚΕΙΜΕΝΟ: Ξενοφών, Απομνημονεύματα, Βιβλίο Β΄, Κεφ. 1, 27-28

Προσπαθώντας να πείσει τον Αρίστιππο να είναι εγκρατής, ο Σωκράτης, εκτός από τα υπόλοιπα επιχειρήματα, αξιοποιεί και τη γνωστή αφήγηση του Πρόδικου για τη συνάντηση του Ηρακλή με την Αρετή και την Κακία, απόσπασμα της οποίας ακολουθεί.

καὶ ἐν τούτῳ ἡ ἑτέρα γυνὴ προσελθοῦσα εἶπε: καὶ ἐγὼ ἥκω πρὸς σέ, ὦ Ἡράκλεις, εἰδυῖα τοὺς γεννήσαντάς σε καὶ τὴν φύσιν τὴν σὴν ἐν τῇ παιδείᾳ καταμαθοῦσα, ἐξ ὧν ἐλπίζω, εἰ τὴν πρὸς ἐμὲ ὁδὸν τράποιο, σφόδρ᾽ ἄν σε τῶν καλῶν καὶ σεμνῶν ἀγαθὸν ἐργάτην γενέσθαι καὶ ἐμὲ ἔτι πολὺ ἐντιμοτέραν καὶ ἐπ᾽ ἀγαθοῖς διαπρεπεστέραν φανῆναι. οὐκ ἐξαπατήσω δέ σε προοιμίοις ἡδονῆς, ἀλλ᾽ ᾗπερ οἱ θεοὶ διέθεσαν τὰ ὄντα διηγήσομαι μετ᾽ ἀληθείας. τῶν γὰρ ὄντων ἀγαθῶν καὶ καλῶν οὐδὲν ἄνευ πόνου καὶ ἐπιμελείας θεοὶ διδόασιν ἀνθρώποις, ἀλλ᾽ εἴτε τοὺς θεοὺς ἵλεως εἶναί σοι βούλει, θεραπευτέον τοὺς θεούς, εἴτε ὑπὸ φίλων ἐθέλεις ἀγαπᾶσθαι, τοὺς φίλους εὐεργετητέον, εἴτε ὑπό τινος πόλεως ἐπιθυμεῖς τιμᾶσθαι, τὴν πόλιν ὠφελητέον, εἴτε ὑπὸ τῆς Ἑλλάδος πάσης ἀξιοῖς ἐπ᾽ ἀρετῇ θαυμάζεσθαι, τὴν Ἑλλάδα πειρατέον εὖ ποιεῖν, εἴτε γῆν βούλει σοι καρποὺς ἀφθόνους φέρειν, τὴν γῆν θεραπευτέον, εἴτε ἀπὸ βοσκημάτων οἴει δεῖν πλουτίζεσθαι, τῶν βοσκημάτων ἐπιμελητέον, εἴτε διὰ πολέμου ὁρμᾷς αὔξεσθαι καὶ βούλει δύνασθαι τούς τε φίλους ἐλευθεροῦν καὶ τοὺς ἐχθροὺς χειροῦσθαι, τὰς πολεμικὰς τέχνας αὐτάς τε παρὰ τῶν ἐπισταμένων μαθητέον καὶ ὅπως αὐταῖς δεῖ χρῆσθαι ἀσκητέον: εἰ δὲ καὶ τῷ σώματι βούλει δυνατὸς εἶναι, τῇ γνώμῃ ὑπηρετεῖν ἐθιστέον τὸ σῶμα καὶ γυμναστέον σὺν πόνοις καὶ ἱδρῶτι.

------------------------------------------------------------

ἐν τῇ παιδείᾳ: στην ανατροφή σου

σφόδρα: πολύ

τὰ ὄντα: τα πράγματα, αυτά που υπάρχουν

ἵλεως: ευσπλαχνικός

εὖ ποιῶ: ευεργετώ

τά βοσκήματα: τα ποίμνια

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ

Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «καὶ ἐν τούτῳ [...] διηγήσομαι μετ᾽ ἀληθείας».

Μονάδες 10

Γ2. Τι συμβουλεύει η άλλη γυναίκα στον Ηρακλή για την τακτική που πρέπει να ακολουθήσει σε διάφορες δραστηριότητες της ζωής;

Μονάδες 10

Γ3. α. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται:

γυνὴ: την κλητική του ίδιου αριθμού

Ἡράκλεις: τη δοτική ενικού αριθμού

ὁδὸν: τη δοτική πληθυντικού αριθμού

διαπρεπεστέραν: τη γενική ενικού αριθμού του ίδιου γένους στον θετικό βαθμό

ᾗπερ: τη δοτική πληθυντικού αριθμού στο ίδιο γένος

Μονάδες 5

Γ3. β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται:

προσελθοῦσα: το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του αορίστου β΄

εἰδυῖα: το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής ενεστώτα

γενέσθαι: Το β΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του ίδιου χρόνου

διδόασιν: το β΄ ενικό πρόσωπο της ίδιας έγκλισης στον ίδιο χρόνο

ἀγαπᾶσθαι: το β΄ ενικό πρόσωπο του παρατατικού στην ίδια φωνή

Μονάδες 5

Γ4. α. Να αναγνωρίσετε συντακτικά τις παρακάτω λέξεις ή φράσεις:

προσελθοῦσα, γενέσθαι, ἐργάτην, προοιμίοις, ἡδονῆς

Μονάδες 5

Γ4. β. «εἰ τὴν πρὸς ἐμὲ ὁδὸν τράποιο»

Να βρείτε τον υποθετικό λόγο του κειμένου και να τον μετατρέψετε σε λόγο που να δείχνει κάτι το προσδοκώμενο.

Μονάδες 5