Η Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη και ο άρπαγας
Γράφει ο: Δημήτρης Περδίκης
Από το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου και τη διάλυση της οθωμανικής αυτοκρατορίας άρχισε να καλλιεργείται η ιδέα της επανάκτησης των χαμένων εδαφών. Η εθνικιστική Τουρκία του Μουσταφά Κεμάλ ή Ατατούρκ ψήφισε τον «Εθνικό Όρκο» (Ulusal Ant - Ahd-i Milli) στις 28 Ιανουαρίου 1920, που εκφράζει την Τουρκία «των ονείρων». Έτσι διαμορφώθηκε η πεποίθηση πως το πρώτο βήμα ήταν η κατάληψη της Σμύρνης, που την κατείχαν οι «άπιστοι» το 1922.
Το 1939 εκβιάζοντας την Δύση πέτυχε την ενσωμάτωση της Αλεξανδρέττας ή τουρκιστί HATAY. Αυτό το θεωρούν ως το 2ο βήμα. Η εισβολή στην Κύπρο το 1974 πιστεύουν πως ήταν το 3ο βήμα. Αργότερα ο Αχμέτ Νταβούτογλου με τον Νέο-οθωμανισμό συγκεκριμενοποίησε το όνειρο για μία νέα Οθωμανική αυτοκρατορία στα μέτρα του 21ου αιώνα, με τις γειτονικές χώρες δορυφόρους ή κάτι σαν τουρκικά πασαλίκια ή έστω ηγεμονίες. Στην συνέχεια ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σκέφτηκε πως αυτός θα είναι ο εκλεκτός που θα υλοποιήσει το τουρκικό όνειρο. Η Τουρκία κατέχει πλέον τμήματα της Συρίας και του Ιράκ. Η τουρκική βάση στην Σομαλία δείχνει το μέγεθος των σχεδιασμών της. Η Τουρκία ακόμα διαθέτει βάσεις στο Κατάρ και στην Αλβανία.
Τα τελευταία γεγονότα δείχνουν την απόφαση της Τουρκίας να διαφεντεύει όλη την ανατολική Μεσόγειο και να κάνει τη Λιβύη προτεκτοράτο της. Πολλές ενέργειές της δείχνουν μίμηση από αντίστοιχες βρετανικές του 18ου και 19ου αιώνα, όταν το βρετανικό στέμμα κυβερνούσε τα κύματα και δημιουργούσε την αποικιακή αυτοκρατορία του.
Σε κάθε τουρκικό παζάρι ο πονηρός πραματευτής μετράει τον πελάτη, του ζητάει κάποια τεράστια τιμή, στο παζάρι που ακολουθεί. Με αυτόν τον τρόπο όσο χαμηλά και αν πουλήσει πάντα εξαιρετικά ωφελημένος θα είναι. Αυτή η τουρκική φιλοσοφία του μελετημένου παζαριού εφαρμόζεται από τους Τούρκους πολιτικούς στις διεθνείς σχέσεις τους. Αυτό είναι φυσικό μιας και το παζάρι είναι γενικά ο τρόπος ζωής και παράδοσής τους.
Τώρα βλέπουμε την τουρκική ηγεσία να παραβιάζει κάθε έννοια διεθνούς δικαίου διακηρύσσοντας ταυτόχρονα με απίστευτο θράσος πως έχουν το δίκιο με το μέρος τους. Εδώ παρατηρούμε και κάτι ιδιαίτερο. Τις ακραίες δηλώσεις των Τούρκων κυβερνώντων να διαδέχονται άλλες διαλλακτικότερες. Ελάτε να τα βρούμε! Λένε. Το μαστίγιο και το καρότο. Το πρώτο επιδιώκει να τρομοκρατήσει τον αντίπαλο, ή αν προτιμάτε το θύμα. Το δεύτερο είναι για να τον φέρει στο παζάρι.
Η σύμβαση του Montego Bay για το Δίκαιο της Θαλάσσης (1982) καθιερώνει την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη 200 ναυτικών μιλίων. Εφόσον οι ΑΟΖ δύο χωρών αλληλεπικαλύπτονται τότε ισχύει η μέση γραμμή ανάμεσα στις δυο ακτογραμμές. Αυτά ισχύουν, εφόσον δεν υπάρχει διαφορετική συμφωνία ανάμεσα στα δυο μέρη.
Ιδού λοιπόν σε τι αποβλέπει το καρότο και το μαστίγιο των Τούρκων. Να φοβίσει την Ελλάδα και με την απειλή δυναμικής επιβολής να σύρει την χώρα μας στο τουρκικό παζάρι, όπου θεωρούν πως υπερέχουν. Στους σχεδιασμούς τους όμως υπάρχει και το σχέδιο 2, δηλαδή η επιβολή των σχεδιασμών τους με στρατιωτικά μέσα, εφ’ όσον οι συνθήκες το επιτρέπουν, για την περίπτωση που δεν περάσει το πρώτο.
Η Τουρκία ισχυρίζεται αυθαίρετα πώς τα νησιά δεν δικαιούνται Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Ούτε καν υφαλοκρηπίδας. Ψάξαμε παντού και δεν βρήκαμε ούτε ένα νησί, έστω με ελάχιστους κατοίκους και με στοιχειώδη οικονομική δραστηριότητα που να μην έχει ΑΟΖ.
Το Μπαχρέιν, στον Περσικό κόλπο, με 1.5 εκατομμύρια κατοίκους και έκταση 780 τ.χ. έχει ΑΟΖ 10.225 τ.χ.
Η βρετανική κτήση της Νότιας Γεωργίας και Νοτίων Σάντουιτς, στον νότιο Ατλαντικό Ωκεανό κατοικείται από μόλις 30 κατοίκους, έχει έκταση 3903 τ.χ., έχει ελάχιστη οικονομική δραστηριότητα, όμως διαθέτει ΑΟΖ 1.449.532 τ.χ.
Τα νησιά Φερόες, στη Βόρεια θάλασσα έχουν 261.000 κατοίκους, η έκτασή τους είναι 1.399 τ.χ. και διαθέτουν Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη 260.995 τ.χ.
Τα νησιά Ρύου-Κύου, με γνωστότερο το μεγαλύτερο νησί τους, την Οκινάουα, όπου έλαβαν χώρα οι πολύνεκρες μάχες στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ανήκουν στην Ιαπωνία. Έχουν πληθυσμό 1.550.000 κατοίκους, έκταση 2.271 τ.χ. και ΑΟΖ 1.394.676 τ.χ.
Το Πίτκαιρν, αποικία του βρετανικού στέμματος στον Ειρηνικό έχει πληθυσμό μόλις 50 κατοίκους, έκταση 47 τ.χ. και ΑΟΖ 836.108 τ.χ.
Οι Αζόρες είναι αυτόνομη περιοχή της Πορτογαλίας με 247.000 κατοίκους, έκταση 2.333 τ.χ. και ΑΟΖ 953.633 τ.χ.
Τα νησιά Φίτζι στον Ειρηνικό Ωκεανό με κατοίκους 912.000, έκταση 18.274 τ.χ. διαθέτουν ΑΟΖ 1.282.978 τ.χ.
Η Μαδαγασκάρη έχει 27 εκατομμύρια κατοίκους, έκταση 587.041 τ.χ. και ΑΟΖ 1.225.259 τ.χ..
Η Κούβα έχει 11.210.000 κατοίκους, έκταση 109.884 τ.χ. και ΑΟΖ 350.751 τ.χ.
Η Τρίσταν Ντα Κούνια, κτήση του βρετανικού στέμματος στον νότιο Ατλαντικό, έχει μόνο 293 κατοίκους και έκταση184 τ.χ. Όμως διαθέτει ΑΟΖ 754.720 τ.χ.
Η Νέα Ζηλανδία έχει πληθυσμό 4.948.000 κατοίκους, έκταση 268.021 τ.χ. Η ΑΟΖ που διαθέτει είναι 4.083.744 τ.χ. Μία πρόσφατη κυβερνητική ανακοίνωση ανεβάζει την έκταση της ΑΟΖ σε 4.3 εκατομμύρια τ.χ. Σε αυτή την έκταση δεν περιλαμβάνονται οι εξαρτημένες από τη Νέα Ζηλανδία αυτόνομες νήσοι Τοκελάου, Νιούι, Νήσοι Κούκ καθώς και η Νεοζηλανδική περιοχή στην Ανταρκτική (Ross dependency). Οι περιοχές αυτές έχουν ιδιαίτερες οικονομικές ζώνες που δεν προσμετρούνται στην ΑΟΖ της Νέας Ζηλανδίας.
Οι Μαλδίβες, στον Ινδικό Ωκεανό έχουν 392.473 κατοίκους, έκταση 298 τ.χ. και Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη 923.322 τ.χ.
Η Βερμούδα είναι κτήση του βρετανικού στέμματος στον βόρειο Ατλαντικό. Οι κάτοικοι είναι 71.176, η έκταση 53 τ.χ. και η ΑΟΖ 450.370 τ.χ.
Το νησί των Χριστουγέννων στον Ινδικό ωκεανό είναι αυτόνομο με εξάρτηση από την Αυστραλία. Αυτό είναι φυσικό, εφόσον έχει μόνο 1.843 κατοίκους και έκταση 135 τ.χ. Όμως έχει ΑΟΖ 463.371 τ.χ.
Η νήσος της Αναλήψεως (Ascension Island) είναι κτήση του βρετανικού στέμματος με 806 κατοίκους και έκταση 88 τ.χ. Διαθέτει ΑΟΖ 441.658 τ.χ.
Το νησί Νόρφολκ, στον Ειρηνικό Ωκεανό είναι αυτόνομο, εξαρτημένο από την Αυστραλία, γιατί οι 1.748 κάτοικοί του δεν μπορούν να τα κάνουν όλα μόνοι τους. Η έκτασή του είναι 35 τ.χ. και η ΑΟΖ που το περικλείει εκτείνεται σε 428.618 τ.χ, δηλαδή 12.462 φορές όσο η έκταση του νησιού.
Αν δεν αρκούν όλα τα ανωτέρω, μπορώ να σας απαριθμήσω περισσότερες περιπτώσεις. Το σίγουρο είναι πως δεν υπάρχει κανένα νησί χωρίς ΑΟΖ. Σε όλη την υφήλιο το ζήτημα ΑΟΖ είναι σχεδόν παντού τακτοποιημένο χωρίς καμία απόκλιση από το διεθνές δίκαιο της θαλάσσης. Υπάρχουν κάποιες εκκρεμότητες που δεν έχουν τακτοποιηθεί, όπως της Νορβηγίας με τη Ρωσία για την ΑΟΖ στην Σπιτσβέργη (Σβάλμπαντ), της Κίνας με την Ιαπωνία για κάποιες νησίδες στην Κινεζική θάλασσα και του Καναδά με τα γαλλικά νησιά Σαιν Πιέρ και Μικελόν, όπου υπάρχει διαπραγμάτευση για το μέγεθος της ΑΟΖ και μόνο.
Η μοναδική στην παγκόσμια βιβλιογραφία ιδιόμορφη στάση (αναφέρεται: peculiar) είναι η στάση της Τουρκίας που τίποτα δεν αναγνωρίζει, τίποτα δεν δέχεται και απλά θέλει να τα αρπάξει όλα.